+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Her Telden Eğitim Konuları Forumunda Vatandaşlık dersi - Vatandaşlık ile ilgili notlar Konusunu Okuyorsunuz..
  1. sevgi çemberi
    Yeni Üye

    Vatandaşlık dersi - Vatandaşlık ile ilgili notlar









  2. wody
    Devamlı Üye





    Vatandaşlık ile ilgili notlar buldum işinize yarar umarım

    Vatandaşlık notları

    1. Türkiyenin ilk anyasal belgesi nedir?

    1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu


    2. Türkiye'nin en uzun süre yürürlükte kalan anayasası hangisidir?

    1924 Anayasası


    3. Çağdaş anlamda dünyanın ilk yazılı anayasası nedir?

    1787 ABD anayasası


    4. Yaygın kanaate göre, Osmanlı'da ilk anayasal belge nedir?

    1808 Sened-i Ittifak


    5. Türkiye'nin en katı anayasası hangisidir?

    1982 Anayasası


    6. Yönetmeliklerin nizamnamelere, nizamnamelerin kanunlara, kanunların da anayasaya uygun olması gerektiğini bildiren sisteme ne ad verilir?

    Normlar Hiyerarşisi


    7. 1982 Anayasasına göre, kanun yapma yetkisi kime aiddir?

    Türkiye Büyük Millet Meclisi


    8. TBMM seçimleri kaç yılda bir yenilenir?

    5 yıl


    9. Kanunlar cumhurbaşkanınca kaç gün içinde yayımlanır?

    15 gün


    10. Hangi kanunu cumhurbaşkanı veto edemez?

    Bütçe Kanunu


    11. Kanunlar nerede yayınlanır?

    Resmi Gazete


    12. 1982 Anayasasına göre, kanun teklif etmeye kim yetkilidir?

    Bakanlar kurulu ve milletvekilleri


    13. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda ne yapılır?

    Milletlerarası antlaşma hükümlerinin uygulanacağı ön görülmüştür.


    14. TBMM tarafından verilen yetkiye dayanılarak hükümetçe çıkarılan düzenleyici işlemlere ne denir?

    Olağan Kanun Hükmünde Kararnameler


    15. 1982 Anayasasına göre nizamname (tüzük) çıkarma yetkisi kime aiddir?

    Bakanlar Kurulu


    16. Kanunların ve tüzüklerin uygulamanmasına ilişkin ayrıntıları gösteren düzenleyici işlemlere ne ad verilir?

    Yönetmelik


    17. 1839 Tanzimat Fermanı hangi padişah döneminde çıkarılmıştır?

    Abdülmecid Sultan


    18. Osmanlı'da halkın askerlik hizmeti yönünden eşitliği hangi belgeyle ortaya çıkarılmıştır?

    1839 Tanzimat Fermanı


    19. Tanzimat döneminde etkin olan mahkeme türü hangisidir?

    Nizamiye Mahkemeleri


    20. Gayrimüslimlerden alınan cizye vergisinin uygulanmayacağı taahhüdü hangi fermanda ortaya çıkmıştır?

    1856 Islahat Fermanı


    21. Türk tarihinin tek yumuşak yazılı anayasası hangisidir?

    1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu


    22. Devletin dini İslam'dır, hükmü ne zaman anayasadan çıkarılmıştır?

    1928


    23. Devletin vasıfları arasına laiklik ve ilkeler ne zaman eklenmiştir?

    1937


    24. Çok partili siyasi hayata ne zaman geçilmiştir?

    1946)


    25. 27 Mayıs 1960 darbesinden sonra siyasi iktidarın başına gelen kurul hangisidir?

    Milli Birlik Komitesi


    26. Kanun hükmünde kararnameler hangi dönemde kabul edilmiştir?

    1971 - 1973 ara rejimi


    27. Yasama yorumu hangi anayasada kabul edilmiştir?

    1924 Anayasası


    28. Kanunların anayasaya uygunluk denetimini gerçekleştirmek için kurulan mahkeme hangisidir?

    Anayasa Mahkemesi


    29. Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek anlamına gelen anayasa yargısı hangi anayasayla getirilmiştir?

    1961 Anayasası


    31. 1982 Anayasasına göre, hangi hallerde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması durdurulabilir?

    Savaş, seferberlik, sıkıyönetim ve olağanüstü haller


    32. 1982 Anayasasına göre anayasanın değiştirilmesi teklifi verebilmek için gereken sayı nedir?

    Meclis üye tamsayısının 1/3'ü


    33. 1982 Anayasasına göre, anayasa değişikliği getiren kanun cumhurbaşkanınca hangi halde tasdik edilebilir?

    TBMM üye tamsayısının 2/3'ünün kabul etmesi


    34. TBMM üyelerinin meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden sorumlu tutulamamalarına ne denir?

    Yasama sorumsuzluğu


    35. TBMM her yıl hangi ayda kendiliğinden toplanır ve TBMM'nin çalıştığı bir döneme ne ad verilir?

    Ekim ayı - Yasama yılı


    36. TBMM'nin toplantı yetersayısı nedir?

    TBMM üye tamsayısının (550) 1/3'üdür.


    37. TBMM'nin karar yetersayısı nedir?

    TBMM üye tamsayısının ¼'ünün 1 fazlasıdır.


    38. Bakanlar Kurulu üyeleri kurula katılamadıkları zaman kime vekalet verebilir?

    Diğer bir bakana


    39. TBMM'nin çalışmasını düzenleyen ve maddi anlamda anayasa sayılan düzenleyici işleme ne ad verilir?

    TBMM içtüzüğü


    40. TBMM dışında çalışmalarını kendi yaptığı düzenleyici işlemlerle belirleyen kurum hangisidir?

    Anayasa Mahkemesi


    41. Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek yetkisi kime aiddir?

    TBMM


    42. 1982 Anayasasına göre, meclisin ara verme veya tatil sırasında olağanüstü toplantıya çağırılması yetkisi kime aiddir?

    Cumhurbaşkanı ve Meclis Başkanı


    43. Cumhurbaşkanı makamında bulunmadığı zaman bu makama kim vekalet eder?

    Meclis Başkanı


    44. Meclisin bilgi alma ve denetim yolları nelerdir?

    1. Soru 2. Meclis araştırması 3. Meclis soruşturması 4. Genel görüşme 5. Gensoru


    45. 1982 Anayasasına göre, siyasi partilere kimler üye olamaz?

    1. Yüksek öğrenim öncesi öğrenciler 2. Yüksek yargı memurları 3. Devlet memurları 4. Askeri öğrenciler 5. TSK mensubları


    46. Seçimlerin ve halkoylarının genel idaresi ve denetimi hangi kurumun yetkisindedir?

    Yüksek Seçim Kurulu


    47. Bir milletvekili cumhurbaşkanı olursa milletvekilliğinin durumu ne olur?

    Milletvekilliği kendiliğinden sona erer.


    48. 1982 Anayasasına göre, cumhurbaşkanını kim seçer?

    TBMM


    49. TBMM cumhurbaşkanını seçemezse ne olur?

    TBMM seçimleri yeniler


    50. Cumhurbaşkanlığı genel sekreterliğinin kuruluşu, teşkilat ve çalışma esasları, çalışan atama işlemleri hangi düzenleyici işlemle yapılır.

    Cumhurbaşkanlığı kararnamesi


    51. Türkiye Büyük Millet Meclisinin başkanlık divanı kimlerden oluşur?

    - Meclis Başkanı - Başkanvekilleri - Katib üyeler - İdare amirleri


    52. Cumhurbaşkanı seçilme yeterlilikleri nelerdir?

    - Türkiye vatandaşı olmak - 40 yaşını doldurmuş olmak - Yüksek öğrenim yapmış olmak - Önceden cumhurbaşkanlığı yapmamış olmak - Milletvekili olabilme şartlarını haiz olmak


    53. Milletvekili seçilebilme şartları nelerdir?

    - Türkiye vatandaşı olmak - 25 yaşını doldurmuş olmak - İlköğretim mezunu olmak - Mahcur olmamak - Mükellef olduğu askerlik hizmetini yapmış olmak - Kamu hizmetinden yasaklı olmamak - Taksirli suçlar hariç bir yıldan çok hapis veya ağır hapis cezası almamış olmak - Yüz kızartıcı suç işlememiş olmak - Kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesad karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olmamak


    54. 1982 TC Anayasasına göre başbakanı atamak yetkisi kime aiddir?

    Cumhurbaşkanı


    55. Bir bakanın Yüce Divan sıfatı verilen Anayasa Mahkemesi'ne sevk edilmesi durumunda ne olur?

    Bakanlığı düşer.


    56. TBMM seçimlerinin ertelenmesi hangi halde mümkündür?

    Savaş sebebiyle seçimler ertelenebilir.


    57. Cumhurbaşkanının tek başına yapabiceği belirtilen işlemler dışındaki kararların başbakan ve ilgili bakanlarca imzalanması ilkesine ne ad verilir?

    Karşı imza ilkesi


    58. Cumhurbaşkanınca kabul edilen Bakanlar Kurulu TBMM'den güvenoyu alamazsa ne olur?

    Bakanlar Kurulu işgüder hükümet halini alır. İşgüder hükümetin gündelik devlet işlerini yürütebileceği kabul edilir.


    59. 1982 TC Anayasasına göre, cumhurbaşkanı TBMM seçimlerinin yenilenmesine hangi hallerde karar verebilir?

    1) Bakanlar Kurulu'nun kuruluşta güvenoyu alamaması 2) 99. madde uyarınca Bakanlar Kurulu'nun güvensizlik oyuyla düşürülmesi
    3) 111. maddeye göre Bakanlar Kurulu'nun vazife sırasında güvenoyu alamaması 4) Başbakanın istifa etmesi
    5) Yeni seçilen TBMM'de başkanlık divanının kuruluşunun tamamlanması üzerine 45 gün içinde yeni Bakanlar Kurulu'nun kurulamaması hallerinde Cumhurbaşkanı TBMM Başkanına danışarak seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.


    60. Gensoru teklifi verebilmek için en az kaç milletvekilinin imzası gerekir?

    20 milletvekilinin imzası gerekir.


    61. Yargıtay başkanını seçme yetkisi kimdedir?

    Yargıtay Genel Kurulu


    62. Anayasa Mahkemesi kararlarının anayasada sayılan özellikleri nelerdir?

    - Kesin hüküm sayılır. - Temyize gidilemez. - İbtal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz. - İbtal kararıyla yeni bir uygulamaya yol açacak şekilde hüküm kurulamaz.
    - Kararlar Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Anayasa Mahkemesi yürürlük tarihini 1 (bir) yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırılabilir.
    - İbtal kararları geriye yürümez. Yani açık veya zımni şekilde mülga edilen kanunlar, ilga eden kanunun Anayasa Mahkemesi'nce ibtaliyle tekrar yürürlüğe giremez.
    - Anayasa Mahkemesi kararları kanun gücündedir.


    63. Hangi düzenleyici işlemlere karşı Anayasa Mahkemesi'nde ibtal davası açılabilir?

    - Kanun
    - Kanun Hükmünde Kararname
    - TBMM içtüzüğü


    64. Hangi işlemler yargı denetimi dışında tutulmuştur?

    r11; Yüksek Askeri Şura kararları r11; Cumhurbaşkanının tek başına yaptığı işlemler. r11; Sıkıyönetim komutanının kararları r11; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kararları
    r11; Memura verilen uyarma ve kınama cezaları


    65. Cumhurbaşkanının seçilebilmesi için kaç kişinin kabul oyu vermesi gerekir?

    Cumhurbaşkanının ilk turda seçilebilmesi için 367 milletvekilinin kabul oyu gereki


    66.Para basılmasına kim karar verir?

    TBMM


    67. Başbakanın Yüce Divan'a sevki halinde hükümetin durumu ne olur?

    Hükümet kendiliğinden düşer.


    68. Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimlerinden önce hangi bakanların çekilmesi gerekir?

    r11; Adalet Bakanı r11; İçişleri Bakanı r11; Ulaştırma Bakanı


    69. Bakanlar Kurulu milli emniyetin sağlanmasından kime karşı sorumludur?

    TBMM'ye karşı


    70. Genel Kurmay Başkanı nasıl atanır?

    Genel Kurmay Başkanı, Bakanlar Kurulunun teklifi üzerine cumhurbaşkanınca atanır.


    71. Cumhurbaşkanı katılamadığı zamanlar Milli Güvenlik Kurulu kimin başkanlığında toplanır?

    Başbakan


    72. Olağanüstü hal ilan etme yetkisi kime verilmiştir?

    Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kuruluna


    73. Cumhurbaşkanı hangi yargı mercilerine atamalarda bulunabilir?

    r11; Anayasa Mahkemesi r11; Danıştay r11; Yargıtay r11; Askeri Yargıtay r11; Askeri Yüksek İdare Mahkemesi r11; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu


    74. 1982 TC Anayasasına göre, devletin iktisadi ve sosyal vazifelerinin sınırı nedir?

    Mali kaynakların yeterliliği


    75. 1982 TC Anayasasına göre, seçim kanunlarında hangi ilkeler göz önüne alınmalıdır?

    r11; Temsilde adalet r11; İdarede istikrar


    76. 1982 TC Anayasasına göre, siyasi partiye üye olabilmek için kaç yaşını doldurmuş olmak gereklidir?

    18 yaş


    77. Yüksek öğretim elemanlarının siyasi partide vazife olmaları ne şekilde olabilir?

    Bu elemanlar ancak siyasi fırkanın merkez organlarında çalışabilirler.


    78. İdari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii neresi kabul edilir?

    Danıştay


    79. Adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki vazife ve hüküm uyuşmazlıklarını çözümleyen merci neresidir?

    Uyuşmazlık Mahkemesi


    80. Hakimler ve Savcılar Kurulunun başkanı kimdir?

    Adalet Bakanı


    81. Hangi kanunun anayasaya aykırılığının ileri sürülemeyeceği öngörülmüştür?

    İnkılab kanunları


    82. 1982 TC Anayasasına göre inkılap kanunları nelerdir?

    1. 430 sayılı Tevhidi Tedrisad Kanunu
    2. 671 sayılı Şapka İktisası Kanunu
    3. 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile bir takım ünvanların men ve ilgasına dair kanun
    4. 473 sayılı kanunun 110. maddesi ile evlenme akdinin evlendirme memuru önünde yapılacağına dair hüküm.
    5. 1288 sayılı Beynelmilel Erkamının Kabulü Hakkında Kanun
    6. 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun
    7. 2590 sayılı efendi, bey, paşa gibi lakab ve ünvanların kaldırılmasına dair kanun
    8. 2596 sayılı Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun


    83. Süreli veya süresiz yayın çıkarmak için nereden izin alınmalıdır?

    Süreli veya süresiz yayın önceden izin almaksızın ve mali teminat yatırmaksızın çıkarılabilir.


    84. 1982 TC Anayasasının başlangıç kısmının anayasal değeri nedir?

    176. maddeye göre başlangıç kısmı anayasaya dahildir.


    85. Madde kenar başlıklarının hükmü nedir?

    Anayasaya dahil değildir.


    86. Cumhurbaşkanı seçilirken meclisin toplantı yetersayısı nedir?

    Üye tamsayısının en az üçte biri ile meclis toplanır.


    87. Bakanlar Kurulu adına, sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılmak üzere başbakan veya bakanlardan bilgi istemeye ne denir?

    Soru


    88.İlk devrede cumhurbaşkanı seçilebilmesi için kaç oy gerekir?

    367


    89. 1982 TC Anayasasına göre fakülte dekanları kim tarafından seçilir?

    YÖK


    90. Temel hak ve özgürlüklerin vatandaş olmayanlar için sınırlanma şartları nasıl öngörülmüştür?

    Milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanması öngörülmüştür.


    91. Anyasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülüp Anayasa Mahkemesine gelebilmesi için hangi şartlar öngörülmüştür?

    - Aykırılık iddiasının bir mahkemede ileri sürülmesi - Aykırılık iddiasının görülmekte olan bir davada ileri sürülmesi.
    - Aykırılık iddiasının davada uygulanacak düzenleme hakkında olması - Aykırılık iddiasının mahkemece ciddi görülmesi veya doğrudan doğruya mahkemenin aykırılık kanısına varması


    92. Anayasa Mahkemesi, anayasaya aykırılık iddiasının diğer mahkemelerde ileri sürülmesi ile önüne gelen işi beş ay içinde çözmezse davaya bakan mahkeme kararını neye göre verir?

    1982 TC Anayasasının 152/3. maddesine göre davaya bakan mahkeme düzenlemenin anayasaya aykırılığı kanısında olsa da mevcud düzenlemeyi uygular.


    93. Anayasa mahkemesinde doğrudan doğruya ibtal davası açabilmek için esas olarak kaç gün tanınmıştır?

    60 gün


    94. Kanunların şekil bakımından anayasaya aykırılığı iddiasında bulunabilmek için kaç gün öngörülmüştür?

    10 gün


    95. Anayasa değişikliklerinde denetimin sınırı nedir?

    Teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülememe şartına uyulup uyulmadığı hususu ile sınırlı bir denetim söz konusudur.


    96. Kanun hükmünde kararnamelerin şekil bakımından denetimi kaç gün içinde ibtal davasına konu edilebilir?

    60 gün


    97. Anayasa mahkemesinde, anayasa değişikliklerinde ibtale ve siyasi parti davalarında kapatmaya karar verilebilmesi için kaç kişinin kabul oyu gerekir?

    7 (3/5 çoğunluk)


    98. Anayasa mahkemesinin çalışma esasları ve üyeleri arasındaki işbölümü nasıl düzenlenir?

    Anayasa mahkemesi içtüzüğü ile.


    99. Vergi ve benzeri mali yükler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasında uyuşmazlık çıkarsa nasıl bir çözüme gidilir?

    Danıştay kararının üstün tutulacağı söylenmiştir.


    100.Milli Güvenlik Konseyi döneminde çıkarılmış bir kanunun anayasaya aykırı olduğu kanısına varılırsa hangi yol izlenebilir?

    Bu kanunu uygulayacak mahkeme aracılığıyla Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.





  3. HaKHaN
    Özel Üye
    VATANDAŞLIK DERSİ DERS NOTLARI
    OSMANLI İMPARATORLUĞU VE ANAYASAL GELİŞMELER
    1-Osmanlı İmparatorluğu döneminde ilk anayasal gelişme, 1808 tarihli “Sened-i İttifak”tır. 2. Mahmut döneminde, Alemdar Mustafa Paşa’nın önderliğinde merkezi hükümetle ayanlar arasında imzalanmıştır. Anayasal nitelikte olmayan bir belgedir.
    2-Osmanlı döneminde anayasal gelişmelerin ikincisi, 1839 tarihli Tanzimat Fermanı’dır. Abdülmecit döneminde yapılmıştır.
    3-Anayasal gelişmelerin 3.sü 1856 tarihli “Islahat Fermanı”dır. Abdülaziz döneminde yapılmıştır.
    Bunlar hukuk devletine geçişin ilk adımlarıdır.

    1876 ANAYASASI
    1-Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk ve tek anayasasıdır.
    2-İki meclisli bir anayasadır.
    3-Heyeti Ayan üyelerini Padişah seçer.
    4-Meclisi feshetme yetkisi Padişaha aittir.
    5–1908 yılında 2.Meşrutiyet’in ilanıyla yeniden anayasa ilan edilmiştir. 1909’da da bu anayasa da değişikliğe uğramıştır.

    1921 ANAYASASI (TEŞKİLAT-I ESASİYE)
    1-Yasama, yürütme ve yargı güçleri TBMM’de toplanmıştır. (Güçler birliği)
    2-Milli egemenlik ilkesinin kabul edildiği ilk anayasadır.
    3-Türk tarihinin en kısa süreli anayasasıdır.
    4-TBMM Başkanı aynı zamanda Devlet Başkanı’dır.
    5-İlk ve tek yumuşak (kolay değiştirilebilir) anayasadır.
    6-Kuvvetler birliği ilkesini benimsemiştir.

    1923 DEĞİŞİKLİKLERİ
    1-Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu açıkça belirtilmiştir.
    2-Devletin dininin İslam, resmi dilinin Türkçe olduğu belirtilmiştir.
    3-Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından ve Başbakan, Cumhurbaşkanı tarafından atanacaktır.

    1924 ANAYASASI
    1-Kısa, sabit, sağlam yapılı ve kendi içinde tutarlı bir anayasadır.
    2-Devlet şeklinin Cumhuriyet olduğu belirtilmiştir.
    3-Meclis üstünlüğü benimsenmiştir.
    4-Güçler birliği ilkesi benimsenmiştir.
    5-Meclis hükümeti sistemi ile parlamenter hükümeti sistemi arasında karma bir hükümet benimsenmiştir.
    6-1928 de devletin dini İslam dır ibaresi kaldırılmıştır.
    7-1937’de Atatürk ilkeleri anayasaya girmiş ve laiklik ilkesi benimsenmiştir.

    1961 ANAYASASI
    1-İki meclisli parlamento ( millet meclisi ve Cumhuriyet Senatosu) sistemini kabul etmiştir.
    2-Hukuk devleti ilkesi benimsenmiştir.
    3-Sosyal Devlet anlayışı benimsenmiştir.
    4-Seçimlerin; serbest, eşit, gizli, tek dereceli genel oy ilkelerine göre yapılacağı belirtilmiştir.
    5-Çoğunlukçu demokrasi anlayışından çoğulcu demokrasi anlayışına geçildi.
    6-Temel hak ve hürriyetlerle ilgili geniş düzenlemelere yer verilmiştir. Temel hak ve hürriyetlerin hangi hallerde sınırlandırılacağı belirtilmiştir.
    7. Üniversitelere TRT’ye özerk statü tanındı.
    8. Anayasa mahkemesi kuruldu
    9. DPT Kuruldu
    10. Milli Birlik komitesi kuruldu
    1982 ANAYASASI
    1982 Anayasasının nitelikleri:
    1-Atatürk milliyetçiliği
    2-Demokratik devlet
    3-Laik devlet
    4-Sosyal devlet
    5-Hukuk devleti
    6-İnsan haklarına saygılı
    —Yürütme organı güçlendirildi
    —Kuvvetler ayrılığı ilkesi benimsendi
    —Ayrıntılı düzenleme var
    —Mecliste karar almak kolay
    —Katılımcı demokrasi var
    —Diyanet işleri başkanlığı kuruldu

    T. C. ANAYASASIKuvvetler Ayrımı: Devlet organları arasında üstünlük anlamına gelmeyip; devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret olması ve bununla sınırlı medeni işbölümü-işbirliğinin bulunması; üstünlüğün ancak Anayasa ve kanunlarda bulunmasıdır.
    — 1982 Anayasasında 177 madde bulunmaktadır.
    - 16 geçici madde vardır. Toplam 193 madde 7 kısımdan oluşmaktadır.
    — Başlangıç kısmı anayasa metnine dâhildir.

    1. KISIM
    Genel Esaslar

    M.1-Devletin Şekli:
    Türkiye Devleti bir cumhuriyettir.

    M.2-Cumhuriyetin Nitelikleri:
    Türkiye Cumhuriyeti; Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.

    M.3-Devletin Bütünlüğü, Resmi Dili, Bayrağı, Milli Marşı ve Başkenti:
    Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür.
    Bayrağı, şekli kanunda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır.
    Milli marşı, “İstiklal Marşı’dır.
    Başkenti Ankara’dır.

    1982 ANAYASASINDAKİ DEĞİŞTİRİLEMEYECEK HÜKÜMLER
    1-Milli marşı İstiklal Marşı’dır.
    2-Başkenti Ankara’dır.
    3-Bayrağı ay yıldızlı bayraktır.
    4-Türkiye; devleti ve milletiyle bölünmez bir bütündür.
    5-Dili Türkçedir.
    6-Türkiye devleti bir cumhuriyettir.

    M.6.Egemenlik: Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Türk milleti egemenliğini yetkili organ eliyle kullanır.
    M.7-Yasama:
    Yasama yetkisi, Türk milleti adına TBMM’nindir. Bu yetki devredilemez.

    M.8-Yürütme:
    Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu’na aittir.

    M.9-Yargı:
    Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır.

    M.11-Anayasanın Bağlayıcılığı ve Üstünlüğü:
    Anayasa hükümleri yasama yürütme yargı organlarını idari makamları ve diğer kuruluş ve kişileri bağlar. Kanunlar Anayasaya aykırı olamazlar.

    Temel hak ve hürriyetlerin nitelikleri:
    1.Dokunulmaz
    2.Devredilmez
    3.Vazgeçilmez

    M.13-Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması:
    —Temel hak ve hürriyetler, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün, milli egemenliğin, mıllı güvenliğin, kamu düzeninin, genel asayişin, genel ahlak ve sağlığın korunması amacıyla anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak ancak KANUNLA sınırlandırılabilir.
    —Temel hak ve hürriyetlerle ilgili sınırlama demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olamaz öngörüldüğü amaç dışı kullanılamaz
    — Suç ve ceza geçmişe yürütülemez suçluluğu mahkeme kararıyla saptanana dek kimse suçlu sayılmaz
    —Yabancıların temel hak ve özgürlükleri milletlerarası hukuka uygun kanunla sınırlanabilir.
    —Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması:
    1-Savaş Bu durumlarda temel hak ve
    2-Seferberlik hürriyetlerin kullanılması kısmen.
    3-Sıkıyönetim veya tamamen durdurulabilir
    4-Olağanüstü hal
    Ancak bu dört durumda bile:
    1-Kişinin yasam hakkına maddi ve manevi varlığının bütününe dokunulamaz.
    2.- Kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.

    TEMEL HAK VE HÜRRİYETLERİN SINIFLANDIRILMASI
    KİŞİNİN HAK VE ÖDEVLERİ:

    1-Kişinin maddi ve manevi varlığının dokunulmazlığı
    2-Zorla çalıştırma yasağı
    3-Kişi hürriyeti ve güvenliği
    4-Özel hayatın gizliliği
    5-Konut dokunulmazlığı
    6-Haberleşme hürriyeti
    7-Yerleşme ve seyahat hürriyeti
    8-Din ve vicdan hürriyeti
    9-Düşünce ve kanaat hürriyeti
    10-Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti
    11-Bilim ve sanat hürriyeti
    12-Basın hürriyeti, Süreli ve süresiz yayın hakkı, Basın araçlarının korunması, Kamu tüzel kişilerinin elindeki basın dışı kitle haberleşme araçlarından yararlanma hakkı
    13-Düzeltme ve cevap hakkı
    14-Dernek kurma hürriyeti, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı
    15-Mülkiyet hakkı
    16-Hak arama hürriyeti, Kanuni hâkim güvencesi, Suç ve cezalara ilişkin düzenleme, Ispat hakkı
    17-Temel hak ve hürriyetlerin korunması
    —Zorla çalıştırılma yasağında hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Ancak hükümlülük, tutukluluk ve olağanüstü hallerde vatandaşlık ödevinden kaynaklanan çalışmalar istisnadır.
    —Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir Hâkim kararı olmadan yakalama, ancak suçüstü ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılır.
    —Yakalanan ve tutuklanan kişi 48 saatte, toplu olarak işlenen suçlarda 4 gün içerisinde hâkim karşısına çıkarılır.
    —Tıbbı zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında kısının vücut bütünlüğüne dokunulamaz rızası olmadan bilimsel tıbbı deneylere tabı tutulamaz.
    —Özel hayatın gizliliği: konut dokunulmazlığı, haberleşme hürriyeti, basın hürriyeti, süreli ve süresiz yayın hakkı, dernek kurma hürriyeti hakları milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlakın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebepleriyle hâkim kararıyla sınırlandırılabilir
    M.20.Hakım kararı olmadan kimsenin ustu özel kâğıdı, eşyası aranamaz.
    M.23.Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti vatandaşlık ödevi, ceza soruşturması veya kovuşturması sebebiyle sınırlandırılabilir.
    M.26.Düşüncenin açıklanması ve yayınlanmasında kanunda yasaklanmış bir dil kullanılamaz
    M.32.Düzeltme cevap verme yayını yapılmazsa hakım 7 gün içinde düzeltme yayınının gerekip gerekmediğine karar verir.
    Dernekler kanunun öngördüğü hallerde hakım kararıyla kapatılır.
    M.34 Herkes önceden izin almadan silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkına sahiptir.
    M.35.Mülkiyet hakkı ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlandırılır.

    SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR
    1-Ailenin korunması
    2-Eğitim ve öğrenim hakkı
    3-Kıyılardan yararlanma hakkı
    4-Kamulaştırma
    5-Devletleştirme
    6-Özelleştirme
    7-Çalışma ve sözleşme hürriyeti
    8-Çalışma hakkı ve ödevi
    9-Dinlenme hakkı
    10-Sendika kurma hakkı
    11-Toplu iş sözleşmesi hakkı
    12-Grev ve lokavt hakkı
    13-Ücrette adaletin sağlanması
    14-Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması
    15-Konut hakkı
    16-Gençliğin korunması ve sporun geliştirilmesi
    17-Sosyal güvenlik hakkı
    18-Tarih kültür ve tabiat varlıklarının korunması
    19-Sanatın ve sanatçının korunması
    20-Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları
    M.46 kamulaştırma: Devlet ve kamu tüzel kişileri kamu yararı nedeniyle karşılıklarını peşin ödemek şartıyla özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını kamulaştırabilir.
    1.Tarım reformunda
    2.Büyük enerji sulama projelerinde.
    3.İskân projeleri
    4.Yeni orman alanlarının açılması
    5.Kıyıların korunması ve turizm de taksitle ödeme 5 yıl içinde yapılır en yüksek faizle ödenir.
    Çiftçiye ait arazı kamulaştırması peşin ödenir
    M.51-İşçi ve ıs verenler birden fazla sendikaya üye olamaz
    —Isçı sendika ve üst kuruluşlarında yönetici olmak için işçi olarak 10 yıl bir fiil çalışmak gerekir.
    —Grev ve lokavtta uyuşmazlık yüksek hakem kurulunca çözülür uyuşmazlığın her sefasında başvurulur, kararları kesindir, bozulamaz. Sıyası amaçlı grev ve lokavt yapılamaz
    —Çalışanlar ve işverenler önceden izin almaksızın sendika kurabilir, üye olabilir, üyelikten çekilebilir. Sendika kurma hakkı milli güvenlik kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlak nedenleriyle kanunla sınırlandırılabilir.
    -M52 İşçiler ve iş verenler karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarda çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptir. Aynı iş yerinde aynı dönem için birden fazla toplu iş sözleşmesi yapılamaz
    -M65 Devlet iktisadi ve sosyal ödevlerini mali kaynaklarını yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.

    SOSYAL GUVENLIK BAKIMINDAN DEVLET TARAFINDAN KORUNMASI GEREKENLER
    1.Harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri
    2.Malul ve gaziler
    3.Sakatlar
    4.Yaslılar
    5.Korunmaya muhtaç çocuklar

    SİYASİ HAKLAR VE ÖDEVLER:
    1-Türk vatandaşlığı
    2-Seçme ve seçilme ve siyasi faaliyetlerde bulunma
    3-Siyasi parti kurma, partilere girme ve partiden ayrılma hakkı
    4-Kamu hizmetine girme hakkı
    5-Vatan hizmeti
    6-Vergi ödeme
    7-Dilekçe hakkı
    Türk anadan veya Türk babadan doğan herkes Türktür.
    Vatandaşlıktan çıkarılma kararına karşı yargı yolu kapatılamaz.

    M.67.SECIMLERIN YAPILMA SEKLI
    Seçimler ve halk oylaması:
    1.Serbest.
    2.Eşit.
    3.Gizli.
    4.Tek dereceli.
    5.Genel oy
    6.Acık sayım ve döküm esasına göre.
    -.Yargı yönetim ve denetimindedir. İtirazlar YSK (YUKSEK SECIM KURULUNA )yapılır.
    —18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme ve halk oylamasına katılma hakkına sahiptir.
    —Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde yapılan seçimlerde uygulanmaz.
    Oy kullanamayacak kişiler:
    1-Silâhaltında bulunan erbaş ve erler
    2-Askeri öğrenciler
    3-Taksirli suçlar hariç olmak üzere hükümlüler oy kullanamaz.
    Ancak tutuklular oy kullanabilir.

    M.68-SIYASI PARTIYE UYELIK
    Sıyası partiye üye olabilmek için 18 yasını doldurmuş olmak gerekir.Siyasi partiler önceden izin almaksızın kurulurlar.

    SIYASI PARTIYE UYE OLAMAYACAK KISILER.
    1.Hakım ve savcılar.
    2 Sayıştay dahil olmak üzere yüksek yargı organları mensupları
    3 Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar
    4 Isçı olmayan diğer kamu görevlileri
    5.TSK mensupları
    6 Yüksek öğretim öncesi öğrenciler.

    M.69.SIYASI PARTILERIN UYACAKLARI ESASLAR.
    1 Sıyası partiler ticari faaliyetlerde bulunamazlar.
    2 Sıyası partilerin malı denetimini Anayasa mahkemesi yapar.
    3.Sıyası partilerin kapatılması Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının açacağı dava üzerine Anayasa Mahkemesi tarafından kesin karara bağlanır.
    —Siyasi partilerin tüzük ve programları devletin bağımsızlığına, ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, insan haklarına, eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine millet egemenliğine ve laik cumhuriyet ilkelerine aykırı olamaz. Aykırı olması hali temelli kapatma sebebidir. Anayasa mah. dava konusu fiillerin ağılığına göre siyasi partinin devlet yardımından tamamen veya kısmen yoksun bırakılmasına karar verebilir.
    4.Temelli kapatılan bir parti bir başka adla acılamaz
    5 Sıyası partinin kapatılmasına sebep olanlar 5 yıl sureyle bir baksa partinin kurucu üyesi olamazlar. Anayasa mahkemesinin temelli kapatmaya ilişkin kesin kararının resmi gazetede yayınlanmasıyla sure başlar.
    6Yabancı devlet kuruluşları, gerçek veya tüzel kişilerden maddi yardım alamazlar.
    NOT: Siyasi partinin kapatılmasında Anayasa mahkemesinin 3/5 oyu şart koşulmuştur.
    —Mal Bildirimi: Kamu hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunmaları kanunla düzenlenir. Yasama ve yürütme organlarında görev alanlar bundan istisna edilemez.
    —Vatan hizmeti her Türkün hakkı ve ödevidir
    —Vergi ödevi:-Herkes mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür.
    —Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı gerekir
    —Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.
    —Vergi, resim, harç veya benzeri yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirim oranlarında değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir.
    —Dilekçe Hakkı: Vatandaşlar ve karşılık esası gözetilmek kaydıyla yabancılar kendileriyle veya kamuyla ilgili şikâyetlerini yetkili makamlara veya TBMM ne bildirebilirler.
    .
    TBMM
    Genel oyla seçilen 550 milletvekilinden oluşur

    MILLET VEKILI SECILME YETERLILIKLERI:
    1–30 yaşını doldurmuş olmak.
    2 En az ilk okul mezunu olmak
    3 Askerlik hizmetini yapmış olmak
    4Kamu hizmetinden yasaklanmamış olmak
    5 Taksirli suçlar hariç 1 yıldan fazla hapis yatmamış olmak
    6Yuz kızartıcı suç islememek
    7 Devlet sırrını açığa vurmamış olmak
    8 İdeolojik ve anarşik suçlara katılmamak
    9 Kısıtlı olmamak

    M.77.SECIMLER
    —Seçimler 5 yılda bir yapılır
    —Meclis veya gerekli şartların oluşması halinde Cumhurbaşkanı bu süre dolmadan seçimlerin yenilenmesine karar verebilir
    —Yenilenmesine karar verilen meclisin yetkileri yeni meclisin seçilmesine kadar sürer.

    —TBMM SEÇİMLERİNİN GERİYE BIRAKILMASI: Savas nedeniyle seçimler TBMM tarafından 1 yıl ertelenebilir.(GERİYE BIRAKILIR)
    ARA SECIM:
    —TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde ara seçime gidilir.
    —Her seçim döneminde 1 kez yapılabilir.
    —Genel seçimler yapıldıktan sonra 30 ay geçmeden ara secime gidilemez
    -Boşalan üyeliklerin sayısı üye tam sayısının % 5 ını bulduğunda ara seçime 3 ay içinde gidilir.
    —Genel secime 1 yıl kala ara seçime gidilmez.
    —Seçimlerin genel yönetim ve denetimi Yüksek Seçim Kuruluna aittir. YSK 7 asıl 4 yedek üyeden oluşur.6sı Yargıtay, 5 i Danıştay dan seçilir.
    —Milletvekilleri bütün milleti temsil eder.

    Üyelikle Bağdaşmayan İşler:
    1.Devlet ve kamu tüzel kişilerinde ve bunlara bağlı kuruluşların doğrudan veya dolaylı katıldığı teşebbüs ve ortaklıkların,
    2.Kamu yararına çalışan derneklerin ve devletten yardım alan vakıfların kamu meslek kuruluşları,sendika ve bunların üst kuruluşları ve teşebbüslerinde yönetim ve denetim kurullarında görev alamazlar ,vekil olamazlar.
    3.TBMM üyeleri yürütme organının teklif inha atama veya onamasına bağlı resmi veya özel bir işte görevlendirilemezler. Bir üyenin belli bir konuda 6 ayı aşmamak üzere Bakanlar Kurulunca geçici bir görevi kabul etmesi meclis kararına bağlıdır.

    Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı:Yasama sorumsuzluğu: TBMM üyeleri meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden; o oturumdaki başkanlık divanının teklifi üzerine meclisçe başka karar alınmadıkça bunları meclis dışında tekrarlamak ve açıklamaktan sorumlu tutulamazlar. Yasama sorumsuzluğu en kısa tanımıyla milletvekillerinin söz hürriyetini korur.
    Hayat boyu sürecek olan sorumsuzluk milletvekilini cezai takibatlara karşı mutlak olarak korur.
    Sorumsuzluğun meclis veya başka bir organ tarafından kaldırılması söz konusu değildir.

    Yasama Dokunulmazlığı:
    Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili meclis kararı olmadıkça tutulamaz, tutuklanamaz, sorguya çekilemez ve yargılanamaz.
    Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlamak kaydıyla anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır.
    Seçimden önce veya sonra milletvekiline verilmiş bir ceza hükmünün uygulanması üyeliğin sona ermesine bırakılır.
    Dokunulmazlığı kaldırılan üye tekrar seçilirse başka bir işleme gerek olmadan dokunulmazlığını elde eder.
    TBMM siyasi parti guruplarından yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz.
    Dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin hangi fiilden yargılanacaksa onunla sınırlı olarak hakkında kovuşturma yapılabilir.
    Sorumsuzluk mutlak, dokunulmazlık nispidir.
    Sorumsuzluk devamlı dokunulmazlık geçicidir.

    Milletvekilliğinin Sona ermesi:
    1.Seçimlerin sona ermesi.
    2.Ölüm.
    3.Milletvekilinin cumhurbaşkanı seçilmesi
    4.Milletvekilinin yerel yönetim organlarına seçilmesi.,
    Milletvekilliliğinin Düşmesi:
    1.Milletvekilinin istifa etmesi(TBMM Başkanlık Divanının tespiti ile Meclis Genel Kurulunca kararlaştırılır)
    2. Kesin hüküm giyme veya kısıtlanma haline düşmesi. Kesin mahkeme kararının genel kurula bildirilmesi.
    3. Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görev veya hizmeti sürdürmek(Genel Kurulda gizli oyla karar verilir)
    4.Meclis çalışmalarına özürsüz ve izinsiz olarak bir ay içerisinde toplam 5 bileşim günü katılmamak.Meclis Başkanlık Divanının tespiti üzerine Genel Kurul üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar verir.
    5.Partisinin temelli kapatılmasına sebep olan, milletvekili Anayasa Mahkemesinin temelli kapatılmasına ilişkin kesin kararını resmi gazetede yayınlandıktan itibaren düşer.
    Üyeliğin düşmesine kural olarak meclis genel kurulu gizli oyla karar verir.
    —Milletvekilliği düşen vekil 7 gün içerisinde Anayasa mahkemesine başvurur. Anayasa mahkemesi 15 gün içinde karar verir.
    Ödenek ve yolluklar:
    Ödeneğin aylık tutarı en yüksek devlet memurunun almakta olduğu miktarın ;yollukta ödenek miktarının yarısını aşamaz.
    Ödenek ve yollukların en çok 3 aylığı önceden ödenir.

    M.87 TBMM NIN GOREVLERI
    1 Kanun koymak değiştirmek ve kaldırmak.
    2 Bakanlar Kurulu ve bakanları denetlemek başbakan dahildir.
    3 Bakanlar kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yatkısı vermek
    4 Bütçe ve kasın hesap kanunlarını görüşüp karara bağlamak.
    5 Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
    6 Milletler arası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak.
    7 Genel ve özel af ilanına karar vermek.(Üye tamsayısının 3/5 çoğunluğu ile karar verilir.)
    8 Kesinleşen ölüm cezalarının yerine getirilmesine karar vermek

    M.88.KANUN TEKLIFI VE GORUSULMESI:
    Yasama işlemleri kanunlar ve parlamento kararları olmak üzere ikiye ayrılır.
    Kanunları yapma yetkisi:
    1.Bakanlar kurulu……………….kanun tasarısı
    2.Milletvekilleri………………… kanun teklifi yaparlar.

    TBMM DE ŞEKLİ KANUN NİTELİĞİNDEKİ İŞLEMLER:
    1.Bütçe ve kesin hesap kanunlarını kabul etmek
    2.Para basılmasına karar vermek.
    3.Genel ve özel af ilan etmek
    4.Ölüm cezalarının yerine getirilmesi.
    5.Uluslararası anlaşmaları onamak.

    TBMM DE PARLAMENTO KARARLARI NİTELİĞİNDEKİ İŞLEMLER:
    1.İç tüzük yapma ve değiştirme.
    2.Yasama dokunulmazlığının kabul edilmesi
    3.Meclis üyeliğinin düşürülmesi.
    4.Başkan ve başkanlık divanını seçmek.
    5.Gensoru, güven oylaması ve meclis araştırmasını soruşturmak.
    6.Savaş ilanına ve silahlı kuvvetlerin kullanılmasına karar vermek.
    7.OHAL ve sıkıyönetimi onaylamak.
    Kanunların hepsi cumhurbaşkanı tarafından onaylanırken parlamento kararlarında böyle bir imzaya gerek yoktur.


    -Cumhurbaşkanı TBMM’ce kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayınlar yayınlamasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları TBMM ye geri gönderir.


    -TBMM geri gönderilen kanunu aynen kabul ederse cumhurbaşkanınca yayınlanır.


    -Meclis geri gönderilen kanunda değişiklik yaparsa cumhurbaşkanı değiştirilen kanunu tekrar meclise geri gönderebilir.


    -Cumhurbaşkanınca kısmen uygun bulmama durumunda TBMM sadece uygun bulmadığı maddeleri görüşebilir.

    Milletlerarası anlaşmaları uygun bulma:
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası anlaşmalar kanun hükmündedir.
    Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
    1961 ve 1982 Anayasaları milletlerarası anlaşmaları yapma yetkisini yürütme organına, onaylama yetkisini cumhurbaşkanına vermiştir.
    Ancak cumhurbaşkanın onaylaması TBMM nin onaylamayı bir kanuna uygun bulması gerekir.
    Milletlerarası bir anlaşmaya dayanan uygulama anlaşmaları ile kanunun verdiği bir yetkiye dayanılarak yapılan ekonomik, ticari, teknik ve idari anlaşmaların TBMM tarafından uygun bulunması koşulu aranmamaktadır. ancak bu anlaşmalar yayımlanmadan yürürlüğe konulamaz.
    Türk kanunlarında değişiklik getiren milletlerarası antlaşmaların mutlaka TBMM ce uygun bulunması gerekir. Ekonomik ticari ve teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi 1 yılı aşmayan antlaşmalar devlet maliyesine yük getirmemek, kişi hallerine ve Türklerin yabancı memleketteki mülkiyet haklarına dokunmamak şartıyla yayınlanmayla yürürlüğe konar bu taktirde bu antlaşmalar TBMM ye sunulur.

    KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME CIKARMA YETKİSİ:
    Yetki Bakımından:KHK çıkarma yetkisi Bakanlar Kuruluna aittir.
    Ohal ve sıkıyönetim KHK lerinde yetki ise cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan bakanlar kuruluna aittir.
    Yetki kanunu bakımından:
    Bakanlar Kurulu kendiliğinden KHK çıkaramaz. TBMM nin bir yetki kanunu çıkarması gerekir. Ancak ohal ve sıkıyönetim dönemlerinde yetki kanununa gerek olmadan KHK çıkartılabilir.

    Yetki Kanunun içeriği:
    1.Konusu
    2.Amacı
    3.Kapsamı
    4.İlkeleri
    5.Süresi açıkça belirtilmelidir.
    6.Birden fazla KHK çıkarılabilip çıkarılamayacağı belirtilmelidir.

    KHK lerin çıkarma yetkisinin sona ermesi:
    1.Yetki kanunun belirlediği sürenin dolması.
    2.Yeni bir kanunla yetki kanununun yürürlükten kalkması
    3.Yetki kanununda belirlenen sayıda KHK çıkarılması
    Ancak Bakanlar kurulunun istifası, Bakanlar kurulunun Gensoru ile düşürülmesi, Yasama döneminin bitmesi durumlarında yetki sona ermez.
    Konu bakımından:
    KHK lerde temel haklar ,kişi hakları ve ödevleri ve siyasi hak ve ödevler düzenlenemez .KHK ile bakanlar kuruluna bütçe değişiklik yetkisi verilemez.
    Ohal ve sıkıyönetim bunun istisnalarıdır.
    Denetim bakımından:
    KHK yargısal denetimi Anayasa mahkemesi tarafından yapılır.
    Ohal ve sıkıyönetim KHK hakkında Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa mahkemesine dava açılamaz.
    Şekil ve usul bakımından:
    KHK resmi gazetede yayınlandıkları gün yürürlüğe girerler.
    Ancak yürürlük tarihi daha sonraki bir tarihte gösterilebilir. Kararnameler RG de yayınlandıkları gün TBMM ye sunulurlar sunulmazsa aynı gün yürürlükten kalkarlar. TBMM tarafından reddedilen KHK ise ret kararının RG de yayınlandığı tarihte yayından kalkarlar.

    Savaş hali ilanı ve silahlı kuvvetlerin kullanılmasına izin verme:
    M.92.Savaş hali ilanına ve TSK nın yabancı ülkelere gönderilmesine ve yabancı devlet silahlı kuvvetlerinin Türkiye’de bulunmasına TBMM karar verir.
    TBMM tatilde veya ara vermede iken ülkenin ani silahlı saldırıya uğraması durumunda TSK nın kullanılmasına Cumhurbaşkanı da karar verir.

    M.93.TOPLANMA VE TATIL
    TBMM her yıl 1 EKIMDE toplanır
    Ara verme veya tatil sırasında
    1.Doğrudan doğruya cumhurbaşkanınca
    2.Bakanlar kurulunun istemi üzerine Cumhurbaşkanınca
    3.Meclis Başkanı da doğrudan doğruya veya Milletvekillerinin 1/5 istemi üzerine meclisi toplar.

    M.94.BASKANLIK DIVANI
    _Siyasi parti gurupları başkanlık için aday gösteremezler.
    _Meclis başkanı başkan vekilleri katıp üyeler ve idare amirlerinden oluşur
    _Başkanlık divanı için bir yasama döneminde 2 defa secim yapılır: ilki 2 yıl ikincisi 3 yıl grev yapar.
    _TBMM meclis başkan adayları meclis üyeleri içerisinden seçilir ilk iki oylamada üye tam sayısının 2/3 ve üçüncü oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır.Bu durum sağlanamazsa en çok oy alan iki aday için 4. oylama yapılır bu oylamada en fazla oy alan üye başkan seçilir.
    _Sıyası parti gurubu minimum 20 milletvekilinden oluşur.
    Toplantı ve karar yeter sayısı:
    _TBMM üye tam sayısının en az 1/3 ile toplanır toplantıya katılanlar salt çoğunlukla karar verir ancak karar yeter sayısı üye tam sayısının ¼ nun 1 fazlasından az olamaz..

    M.98. TBMM DE BILGI EDINME VE DENETLEME YOLLARI:1.SORU. Bakanlar kurulu adına sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılmak üzere başbakan veya bakanlardan bilgi istemekten ibarettir.15 Gün sonra gündeme alınır.
    2.MECLIS ARASTIRMASI. Bellı bir konuda bilgi edinilmek için yapılan incelemeden ibarettir 3 ay da sonuçlanır
    3 GENEL GORUSME. Toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun TBMM genel kurulunda görüşülmesidir. Hükümet, siyasi parti grupları en az 20 milletvekili tarafından bir önerge ile istenir.
    4.GENSORU. Bir sıyası parti adına veya 20 milletvekilinin istemi üzerine açılır. Hükümetin veya bir bakanın siyasal sorumluluğu araştırılır.
    Bakanlar kurulunun veya bakanlığın düşürülmesi üye tam sayısının salt çoğunluğu ile olur. Oylamada güvensizlik oyları sayılır.
    5 MECLIS SORUSTURMASI.
    _Başbakan veya bakanların görevleri ile ilgili cezai sorumluluklarının araştırılmasını sağlamaktır.
    _Üye tamsayısının 1/10 nün vereceği önerge ile soruşturma açılması istenebilir.
    _Meclis bu istemi en geç bir ay içerisinde görüşür.Bu görüşme sonunda gerekli görülürse Başbakan veya bakanlar yüce divana sevk edilir.
    _Yüce divana sevk kararı ancak üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyu ile alınır .
    _Bakan Yüce Divana sevk edilirse bakanlıktan düşer.
    _Başbakan Yüce Divana sevk edilirse hükümet istifa etmiş sayılır.

    YÜRÜTME
    M.101-Cumhurbaşkanı Seçilebilme Koşulları
    1-40 yaşını doldurmuş olmak.
    2-Yüksek öğrenim yapmış olmak
    3-Türk vatandaşı olmak
    4-Cumhurbaşkanı Meclisin kendi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından 7 yıl için seçilir.
    5-Bir kimse iki defa Cumhurbaşkanı seçilemez.
    6-Cumhurbaşkanlığı’na TBMM üyeleri dışında aday gösterilebilmesi, Meclis üye tamsayısının en az beşte birinin yazılı önerisiyle mümkündür.
    Cumhurbaşkanı seçimi:
    —Cumhurbaşkanının seçilmesi, TBMM üye tamsayısının 2/3 çoğunluğuyla ve gizli oyla seçilir.
    __Cumhurbaşkanının görev süresi dolmadan 30 gün önce, dolduktan 10 gün sonra seçime başlanır. Seçim 1 ayda tamamlanır. Oylamalar 3’er gün arayla yapılır.
    1.TUR + 2.TUR: Üye tamsayısının 2/3 çoğunluğuyla
    3.TUR: Üye tamsayısının salt çoğunluğuyla. (276)
    4.TUR: 3. turda en çok oyu olan iki aday bu tura kalır.
    Salt çoğunlukla Cumhurbaşkanı seçilir. Seçilemezse, TBMM seçimleri yeniler.

    M.104-CUMHURBAŞKANININ GÖREV VE YETKİLERİ:
    a)Yasamayla ilgili Yetkileri
    1-Yasama yılının ilk günü TBMM’de açılış konuşmasını yapar.
    2-TBMM’yi gerektiğinde toplantıya çağırır.
    3-Kanunları yayınlar.
    4-Kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ne yollar.
    5-Anayasa değişikliğine ilişkin kanunları gerek gördüğünde halkoyuna sunar.
    6-Kanunların, KHK, TBMM iç tüzüğünün iptali için Anayasa mahkemesi’ne iptal davası açar.
    7-TBMM’de seçimlerin yenilenmesine karar vermek.

    b)Yürütmeyle İlgili Yetkileri
    1-Başbakanı atamak ve istifasını kabul etmek.
    2-Başbakanın teklifi üzerine bakanları atamak ve istifalarını kabul etmek.
    3-Gerek görürse Bakanlar kurulu’na başkanlık etmek.
    4-Yabancı devletlere Türk temsilciliğini göndermek ve onlarınkini kabul etmek.
    5-Milletlerarası analaşmaları onaylamak ve yayınlamak.
    6-TBMM adına TSK Başkomutanlığı’nı temsil etmek.
    7-TSK’nin kullanılmasına karar vermek.
    8-MGK’yı toplantıya çağırmak.
    9-Genelkurmay Başkanı’nı atamak.
    10-Kararnameleri imzalamak.
    11-Sürekli hasta sakat ve kocama sebebiyle cezaları kaldırmak.
    12-Devlet Denetleme Kurulu üyelerini atamak.
    13-YÖK üyeleri ve rektörleri atamak.

    c)Yargı ile ilgili Yetkileri
    1-Anayasa Mahkemesi üyelerini seçmek
    2-Danıştay’ın üyelerinin ¼’ünü seçmek.
    3-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını seçmek
    4-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı vekilini seçmek
    5-Hâkim ve Savcılar Yüksek Kurulu üyelerini seçmek
    6-AYİM ve Askeri Yargıtay üyelerini seçmek.

    M.105-CUMHURBAŞKANININ SORUMLULUK VE SORUMSUZLUK HALİ
    Cumhurbaşkanının resen imzaladığı kararlar ve emirler aleyhine Anayasa Mahkemesi’ne itiraz edilemez.
    Cumhurbaşkanı, vatana hıyanetten dolayı TBMM üyelerinin 1/3’ünün teklifi üzerine üye tamsayısının 3/4’ünün vereceği kararla suçlandırılır.

    M.106-CUMHURBAŞKANLIĞINA VEKİLLİK ETME
    Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma, geçici olarak görevden alınma, ölüm, çekilme durumlarında TBMM Başkanı ona vekillik eder ve ona ait yetkileri kullanır.


    CUMHURBAŞKANI TEŞKİLATI:
    1.Cumhurbaşkanlığı genel sekreterliği: Kuruluşu,teşkilat ve çalışma esasları,personel atama işlemleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.Bu kararname yargı denetimi dışındadır.
    2.Devlet Denetleme Kurumu:
    İdarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin sağlanması amacıyla kurulmuştur. Cumhurbaşkanının isteği üzerine:
    1-Tüm kamu kurum ve kuruluşlarında sermayenin yarısından fazlasına sahip kuruluşlarda.
    2-Kamu Kurumu niteliği olan meslek kuruluşlarında.
    3-İşçi-işveren meslek kuruluşlarında
    4-Kamuya yararlı dernek ve vakıflarda inceleme araştırma ve denetleme yapar.
    Not: TSK ve yargı organları denetim dışıdır.
    Üyeleri Cumhurbaşkanınızca seçilir.

    M.109-BAKANLAR KURULU
    Başbakan, Cumhurbaşkanınca TBMM üyeleri arasından atanır.
    Bakanlar, TBMM üyeleri veya milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Başbakanca seçilir ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
    Göreve başlama ve güvenoyu:


    -Bakanlar Kurulunun programı, kuruluşundan 1 hafta içinde TBMM’de okunur ve güvenoyuna başlanır. Güvenoyu için görüşmeler programın okunmasından 2 tam gün geçtikten sonra başlar görüşmelerin bitiminden 1 tam gün sonra oylama yapılır.
    Görev sırasında güvenoyu:
    Başbakan gerekli görürse Bakanlar Kurulunda görüştükten sonra, TBMM den güven isteyebilir.
    Güven istemi TBMM ne bildirilmesinden bir tam gün geçmedikçe görüşülemez ve görüşmelerin bitiminden bir tam gün geçmedikçe oya konulamaz.
    Güven istemi üye tam sayısının salt çoğunluğu ile reddedilebilir.
    Görev ve siyasi sorumluluk:
    Bakanlar kurulu siyasetin yürütülmesinden birlikte sorumludurlar.Her bakan başbakana karşı sorumlu olup ayrıca kendi yetkisi içindeki işlerden ve emri altındaki işlerden sorumludur.
    Bakanlıkların kurulması:
    Bakanlıkların kurulması kaldırılması görev ve yetkileri kanunla düzenlenir bir bakan birden fazla bakana vekillik edemez .
    Herhangi bir sebeple boşalan bir bakanlığa 15 gün içerisinde yeni bir bakan atanır.

    M.114-SEÇİMLERDE GEÇİCİ BAKANLAR KURULU
    TBMM genel seçimlerinden önce, Adalet, İçişleri ve Ulaştırma Bakanları çekilir.
    Seçimin başlangıç tarihinden 3 gün önce ve erken seçim halinde bu karardan itibaren 5 gün içinde, bu bakanlıklara TBMM içinden veya dışarıdan bağımsızlar Başbakanca atanır.
    Seçimlerin yenilenmesine karar verildiğinde Bakanlar Kurulu çekilir Cumhurbaşkanı geçici Bakanlar Kurulunu kurmak üzere Başbakan atar.
    Geçici Bakanlar Kurulu için güvenoyuna başvurulmaz.
    Geçici Bakanlar Kurulu seçim süresince ve yeni meclis toplanıncaya kadar görevde kalır.

    M.115-TÜZÜKLER
    Bakanlar Kurulu, kanun uygulamasını göstermek, emrettiği işleri belirtmek üzere, kanuna aykırı olmamak ve Danıştay’ın incelemesinden geçirilmek şartıyla çıkarılır.
    Cumhurbaşkanınca imzalanır ve kanunlar gibi yayınlanır.
    Tüzükler aksine bir hüküm bulunmadıkça resmi gazetede yayınlandıktan 45 gün sonra yürürlüğe girerler.

    M.116-TBMM SEÇİMLERİNİN CUMHURBAŞKANINCA YENİLENMESİ
    Bakanlar kurulunun:
    1-Güvenoyu alamaması
    2-Güvensizlik oyu ile düşürülmesi hallerinde 45 gün içinde yeni Bakanlar Kurulu kurulamadığı takdirde veya kurulduğu halde güvenoyu alamazsa Cumhurbaşkanı TBMM Meclis başkanına danışarak seçimlerin yenilenmesine karar verir.
    Başbakanın istifa etmesi üzerine 45 gün içinde veya yeni seçilen Meclis Başkanlık Divanı seçiminden sonra yine 45 gün içinde Bakanlar Kurulu kurulamaması hallerinde Cumhurbaşkanı Meclis başkanına danışarak seçimlerin yenilenmesine karar verir.

    M.117-BAŞKOMUTANLIK VE GENELKURMAY BAŞKANLIĞI
    TBMM’nin manevi varlığından ayrılamaz; Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
    Milli güvenliğin sağlanmasından, silahlı kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM’ye karşı Bakanlar Kurulu sorumludur.
    Genelkurmay Başkanı, silahlı kuvvetlerin komutanı olup, savaşta başkomutanlık görevini Cumhurbaşkanı adına yapar. Bakanlar Kurulu’nun teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca atanır.
    Genelkurmay Başkanı görev ve yetkilerinden dolayı Başbakana karşı sorumludur.

    M.118-MİLLİ GÜVENLİK KURULU
    1-Cumhurbaşkanı
    2-Başbakan
    3-Genelkurmay Başkanı
    4-Milli Savunma Bakanı
    5-İçişleri Bakanı
    6-Dışişleri Bakanı
    7-Adalet Bakanı
    8-Kuvvet Komutanları (Kara,Deniz ,Hava ve Jandarma komutanları)
    9-Başbakan Yardımcılarından oluşur.
    Gündemi; Başbakan ya da Genelkurmay Başkanı’nın önerileriyle Cumhurbaşkanı belirler.
    Cumhurbaşkanı olmadığı zaman Başbakan toplar.

    M.119-OLAĞANÜSTÜ HALLER:
    1.Tabii afet
    2.Tehlikeli salgın hastalıklar
    3.Ağır ekonomik bunalımlar
    4.Şiddet olaylarının yaygınlaşması ve kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması hallerinde ilan edilir.
    İlk üç durumda Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 6 ayı geçmemek üzere OHAL ilan edebilir. Dördüncü durumda ise Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu MGK da görüşünü alarak 6 ayı geçmemek üzere OHAL ilan edebilir
    OHAL kararı verilmesi durumunda karar RG de yayınlanır TBMM onayına sunulur.
    Bakanlar Kurulu’nun istemi üzerine Meclis 4 ay uzatabilir veya OHAL kaldırılabilir.

    SIKIYÖNETİM, SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİ:
    1-Hür demokratik düzene veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik
    2-Olağanüstü hal ilanını gerektiren hallerden daha ağır şiddet hareketlerinin yaygınlaşması
    3-Savaş hali, ayaklanma olması
    4-Vatan veya cumhuriyete karşı kuvvetli bir eylemin baş göstermesi
    5-Ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğünü tehlikeye düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması sebepleriyle Cumhurbaşkanlığı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, MGK nun da görüşünü alarak süresi altı ayı geçmemek üzere Sıkıyönetim ilan edebilir.
    —Bu karar derhal RG de yayımlanır ve aynı gün TBMM onayına sunulur. TBMM gerekli gördüğü takdirde sıkıyönetim süresini kısaltabilir, uzatabilir veya kaldırabilir.
    —Sıkıyönetim TBMM kararı ile her defasında 4 ayı aşmamak üzere uzatılabilir. Savaş hallerinde bu süre aranmaz.
    —Sıkıyönetim hallerinde;
    1-Kolluk görev ve yetkileri askeri makamlara geçer
    2-Temel hak ve hürriyetlerde kısıtlanma daha fazla olmakta
    3-Bazı suçların yargılanması sıkıyönetim askeri mahkemesinde yapılabilmektedir.
    —Sıkıyönetim komutanları Genelkurmay Başkanlığına bağlı olarak görev yaparlar.

    İDARENİN ESASLARI:
    İdare, kuruluş ve görevleri ile bir bütündür ve kanunla düzenlenir. İdarenin kuruluş ve görevleri merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır. Kamu tüzel kişiliği ancak kanunla veya kanunun açıkça dayandığı yetkiye dayanılarak kurulur.
    İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. Ancak Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemler ile yüksek askeri şura kararları yargı denetimi dışındadır.
    Yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. Yerindelik denetimi yapılamaz.

    İdari işlemin uygulanması halinde
    1.Telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve
    2.İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir.
    Merkezi idare kuruluşu coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere illerde diğer kademeli bölümlere ayrılır. İllerin idaresi yetki genişliği esaslarına dayanır.
    Mahalli idareler il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen kamu tüzel kişileridir.
    Mahalli idarelerin seçimleri 5 yılda bir yapılır.
    Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatını kazanmaları veya kaybetmeleri konusundaki denetim yargı yoluyla olur ancak görevleri ile ilgili bir suç sebebiyle hakkında soruşturma veya kovuşturma olursa içişleri bakanı geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırabilir.
    Görev ve sorumlulukları disiplin kavuşturmasında güvence:
    Memurlar ve diğer kamu görevlileriyle kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez.
    Uyarma ve kınama cezaları hariç disiplin kararları yargı denetimi dışına bırakılamaz
    Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları ancak idare aleyhine açılır. İdare ilgili kişiye daha sonra rücu eder.

    M.124-YÖNETMELİKLER
    Başbakanlık, Bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların, tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere bunlara aykırı olmamak şartıyla çıkarılırlar.
    Hangi yönetmeliklerin resmi gazetede yayınlanacağı kanunla belirtilir. Aksine hüküm yoksa yönetmelikler yayımlandığı gün yürürlüğe girerler.

    M.130-YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI:
    Yükseköğretim kurumları devlet tarafından kanunla kurulur. Kazanç anlamına yönelik olmamak şartıyla vakıflar tarafından Yükseköğretim kurumları kurulabilir üniversiteler ve bunlara bağlı birimler devletim gözetime ve denetime altındadır.
    Rektörler Cumhurbaşkanınca; dekanlar YÖK tarafından atanır.
    TSK ve Emniyet teşkilatına bağlı Yükseköğretim kurumları özel yükümlere tabidir.

    KAMU KURUM NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞLARI:
    Belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak ve geliştirmek, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlük ve güveni hakim kılmak, meslek disiplinini sağlamak maksadıyla kanunla kurulan kamu tüzel kişileridir.
    Kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
    Bu kuruluşlar üzerinde devletin idari ve mali denetimine ilişkin kurallar kanunla düzenlenir.
    Amaçları dışında faaliyet gösteren meslek kuruluşlarına Cumhuriyet Savcısının istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilir.
    Organlarının seçimlerinde siyasi partiler aday gösteremezler

    M.137.KANUNSUZ EMİR:
    Kamu hizmetlerinde çalışan bir kimse üstünden aldığı bir emri yönetmelik, tüzük, kanun veya Anayasa hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez bu aykırılığı emri verene bildirir. Ancak üstü emrinde ısrar ederse ve yazı ile yenilerse emri yerine getirir bu durumda emri yerine getiren sorumlu olmaz.
    Konusu suç olan bir emir hiçbir suretle yerine getirmez. Yerine yetiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.

    MAHKEMELERİN BAĞIMSIZLIĞI:
    —Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar.
    —Hiçbir organ, makam, merci veya kişi yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez.
    —Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde görüşme yapılamaz.
    —Yasama ve yürütme organları ile idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır.

    M.140-HÂKİMLİK VE SAVCILIK TEMİNATI VE MESLEĞİ:
    — Hâkimler ve savcılar azlolunamaz.
    —Kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliliğe ayrılamaz
    —Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması nedeniyle aylık ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılamaz.
    —Hâkimlik ve savcılık meslek içi eğitim ve diğer özlük işeri mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir.
    —Hâkimler ve savcılar idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.
    Hâkimler ve savcılar istemedikçe 65 yaşına kadar emekli edilemezler.
    —Mahkemelerin kuruluşu görev ve yetkileri işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.
    —Hâkim ve savcıların denetimi Adalet Bakanlığı izni ile adalet müfettişleri tarafından yapılır.

    M.145-ASKERİ YARGI
    Asker kişilerin askeri suçlarıyla, bunların asker kişiler aleyhine veya askeri mahallerde, askeri hizmet ve görevlerle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakarlar.
    Savaş ve sıkıyönetim hallerinde hangi suçlar ve hangi kişiler bakımından yetkili oldukları kanunla düzenlenir.

    YÜKSEK MAHKEMELER:
    1.Anayasa mahkemesi.
    2.Yargıtay.
    3.Danıştay.
    4.Askeri Yargıtay.
    5.Askeri Yüksek İdare Mahkemesi
    6.Uyuşmazlık Mahkemesi.
    ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU
    11 asıl ve 4 yedek üyeden oluşur.
    1-Üyeleri Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, AYİM, Sayıştay Başkanı veya üyesi olmalıdır.
    2–40 yaşını doldurmuş yükseköğretim görmüş ve kamu hizmetinde 15 yıl çalışmış olmalıdır.
    a)Yüksek öğrenim kurumlarının; hukuk, iktisat, siyasal bilimler dallarında öğrenim görmeli
    b)Rektör, dekan, Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, General, Amiral, Büyükelçi, Bölge Valisi veya Vali olmalıdır.
    c)Mesleğinde avukat, olarak bilfiil çalışmalıdır.
    Göreve seçilip de kabul etmeyenler 1 ayda tekrar seçilir.
    65 Yaşını doldurunca emekliliğe ayrılırlar.
    Başkan ve Başkan Vekilinin Seçimi
    Asıl üyeler arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunlukla 4 yıl için seçilir.
    Anayasa Mahkemesinin Görevleri
    1-Kanunların, KHKlerin ve TBMM İçtüzüğünü şekil ve esas bakımından denetler. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından denetler.
    OHAL, Sıkıyönetim ve savaş hallerinde çıkarılan KHK şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasaya dava açılamaz.
    Şekil bakımından denetleme Cumhurbaşkanlığınca veya TBMM üyelerinin 1/5tarafından istenebilir. Kanunun yayınlandığı tarihten itibaren 10 gün geçtikten sonra şekil bozukluğuna bağlı iptal davası açılamaz.
    2-Yüce Divan sıfatıyla yargılar.(Cumhurbaşkanı,BK üyeleri ,Anayasa mah.,Yargıtay Danıştay,Askeri Yargıtay,AYİM,HSYK Başkan ve üyelerini Başsavcılarını)yüce divan kararları kesindir.
    3-Siyasi partilerin kapanmasına bakar.
    4-Üst düzey devlet yöneticilerini ve yüksek yargı organı mensuplarını Yüce Divan’da yargılar.
    5-Siyasi partilerin mali denetimini yapar.
    İptal Davası Açmaya Yetkili Olanlar:
    İptal davası kanunlar, KHK ve TBMM içtüzükleri hakkında açılır.
    1-Cumhurbaşkanı
    2-İktidar ve ana muhalefet partisi meclis grupları
    3-TBMM üye tamsayısının 1/5’i
    —TBMM’den kanunların şekil bozukluğu iddiasıyla dava açılamaz.
    —Milletlerarası anlaşmaların aleyhine Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
    —Dava açma süresi kanunlar, KHK ve TBMM içtüzüğü RG de yayınlanmasından başlayarak 60 gündür.
    —Anayasa Mahkemesi kararları kesindir.
    —İptal davaları geriye yürümez.
    Başkan ve Üyelerin Giremeyeceği Davalar
    1-Kendilerine ait ya da kendilerini ilgilendiren davalar
    2-Aralarında evlilik bağı kalkmış olsa bile eşinin kan ve sıhriyet yönünden usul ve fürunun 4. dereceye kadar olanların davaları
    3-Hâkim, savcı ve hakem sıfatıyla baktığı ve bilirkişilik ile tanıklık yaptığı davalar.
    4-İstişare mütalaa ve kanaat beyan etmiş olduğu davalar

    M.154-YARGITAY
    Adliye mahkemeleri tarafından verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümleri son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davaların ilk ve son derece mahkemesidir. Yargıtay üyeleri, birinci sınıfa ayrılmış adli hâkim ve savcılar arasından Hâkim ve Savcılar Yüksek Kurulunca seçilirler.
    Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekili 5 aday arasından Cumhurbaşkanınca 4 yıl için seçilir.

    M.155-DANIŞTAY
    İdari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı kararlara karşı son inceleme merciidir.
    Danıştay davaları görmek Başbakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında 2 ay içinde düşüncelerini bildirmekle ve tüzük tasarılarını incelemek, idari uyuşmazlıkları çözmekle görevlidir.
    Danıştay üyeleri Cumhurbaşkanınca seçilir.

    M.156-ASKERİ YARGITAY
    Askeri mahkemelerce verilen kararlara karşı son inceleme merciidir.
    3 aday gösterilir. Cumhurbaşkanı üyelerini seçer.

    M.157-ASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ
    Askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile asker kişileri ilgilendiren, askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemden doğan uyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesidir.
    Askeri hakim sınıfından olmayan üyelerin görev süreleri 4 yılı geçemez.
    Askerlik yükümlülüklerinden doğan uyuşmazlılarda ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz.

    M.158-UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
    Adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözer.
    Diğer mahkemeler ile Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.
    Bu mahkemenin başkanlığı Anayasa mahkemesince seçilir.

    M.159-HAKİM VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU
    Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yaparlar
    Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır.
    Kurulun kararlarına karşı yargı yolu kapalıdır.

    M.160-SAYIŞTAY
    Genel ve katma bütçeli idarelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını TBMM adına denetler sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlar ve kanunlarla verilen inceleme ve denetleme işlemlerini yapmakla görevlidir.
    Sayıştay’ın kesin hükümlerine karşı ilgililer yazılı bildirimden itibaren 15 gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltme yoluna gidilebilir. Bu kararlara karşı idari yargı yoluna başvurulamaz.
    Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ve Sayıştay uyuşamazsa, Danıştay’ın kararı esastır.

    M.161-BÜTÇENİN HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI
    Devletin ve KİT dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamalarını yıllık bütçelerle yapılır.
    Bütçe Kanununa bütçe dışı hükümler konamaz.
    Bakanlar Kurulu genel ve katma bütçe tasarıları ile milli bütçe tahminlerini gösteren raporu , mali yıl başından 75 gün önce TBMM’ne sunar. Bütçe raporu Bütçe Komisyonunda (40 kişi) incelenir. Bütçe komisyonunca 55 içinde kabul edilip TBMM de görüşülür ve mali yıl başına kadar karar bağlanır.
    TBMM üyeleri bütçe kanun tasarılarının Genel Kurulda görüşülmesi sırasında gider artırıcı ve gelir azaltıcı önerilerde bulunulamaz.
    Bakanlar Kuruluna KHK ile bütçede değişiklik yapma yetkisi verilemez.

    M.164-KESİN HESAP
    Kesin hesap kanun tasarıları kanunda daha kısa bir süre kabul edilmemişse, ilgili oldukları mali yılın sonundan başlayarak en geç 7 ay sonra Bakanlar Kurulunca TBMM’ne sunulur.
    Sayıştay genel uygunluk bildirimini kesin hesap kanun tasarısının verilmesinden başlayarak en geç 75 gün içinde TBMM ne sunar.
    Genel Kurul kesin hesap kanun tasarısını yeni yıl bütçe kanunu tasarısıyla beraber görüşerek karar bağlar
    Sermayesinin yarıdan fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak Devlete ait olan kamu kuruluş ve ortaklarında denetim görevi TBMM ne aittir Sayıştay’ca yapılmaz.

    ANAYASANIN DEĞİŞTİRİLMESİ
    Anayasanın değiştirilmesi TBMM üye tamsayısının en az 1/3 tarafından yazıyla teklif edilebilir.
    Genel kurulda iki kez görüşülür. Kabulü TBMM üye tam sayısının 3/5 ‘ü yani 330 oyla kabul edilir.
    Cumhurbaşkanı Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları bir daha görüşülmek üzere TBMM ne gönderebilir. Meclis geri gönderilen kanunu üye tam sayısının 2/3 ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı bunu halkoyuna sunabilir.
    Meclisçe üye tamsayısının 3/5 ile veya 2/3 az oyla kabul edilen anayasa değişiklikleri Cumhurbaşkanı tarafından Meclise iade edilmediği zaman halkoyuna sunulmak üzere RG de yayımlanır.
    Doğrudan veya Cumhurbaşkanının iadesi üzerine Meclis üye tamsayısının 2/3 ile kabul edilen Anayasa değişikliğine ilişkin kanun veya maddeleri Cumhurbaşkanı tarafından halkoyuna sunulabilir. Bunlar RG de yayımlanır.
    Halkoyuna sunulan kanun değişikliklerin yürürlüğe girmesi için halkoylamasında kullanılan geçerli oyların yarısından çoğunun kabul olması gerekir.


    SAVAŞ HALİ
    Bakanlar Kurulu ister. TBMM karar verir, Cumhurbaşkanı onaylar.

    DEMOKRASİNİN 4 TEMEL ŞARTI
    1. Cumhuriyet
    2. Serbest seçim
    3. Vatandaşların temel haklarının tanınması
    4. Serbest örgütlenme
    Ülkemizde temsili demokrasi vardır.





  4. memat
    Yeni Üye
    sagol kardes cok makbule gecti.elinde boyle kısa ve oza tarıh cografya notlaıda varsa yollayabılırısın

  5. Uğur Baki
    Devamlı Üye
    Vatandaş Olma Bilinci ve Sorumluluğu
    Her insanın yaşadığı toplumun bir üyesi olarak uyması gereken kurallar vardır. Kanunlara uyma, başkalarının haklarına saygılı olma, üzerine düşen görevleri zamanında ve en iyi bir şekilde yerine getirme her vatandaşın uyması gereken temel kurallardır. Vatandaş olma bilincinde olan insanlar sorumluluklarının farkında olarak davranırlar. Vatandaş olma bilincine sahip insanlar;
    a. Seçme ve seçilme hakkını kullanarak ülke yönetimine katılır. En iyi ve doğru olan kişilerin yönetime gelmesi için çalışır.
    b. Vergi vermenin bir vatandaşlık görevi olduğunu bilir. Devlet işlerinin düzenli yürümesi ve hizmetlerin yapılabilmesi için vergisini zamanında ve doğru olarak öder.
    c. Toplum içinde insanların rahat ve huzurlu yaşaması için düzenlenmiş olan kanun ve kurallara uyar. Bunun her vatandaşın görevi olduğunu bilir. Özgürlükler sınırsız değildir. Görev ve sorumlulukların yerine getirildiği toplumlarda, huzur ve adalet vardır.
    d. Askerlik görevini yapar. Yurt savunmasında üzerine düşen görevleri yerine getirir. Yurt sevgisi, sevgilerin en güzelidir. Biz Türkler yurdumuzu canımızdan çok severiz. Her karış toprağı atalarımızın kanı ile ıslanmış vatanımız için canımızı veririz de, bir karış parçasını vermeyiz.


  6. guneyli07
    Yeni Üye
    bu güzel bilgi için tşkler ama bu bilgileri word belgesine aktarmak için kopyalama yapamıyorum yardımcı olursanız sevinirim

  7. fibrom
    Yeni Üye
    metin kopyalanabiliyor..

  8. Ziyaretçi
    ben de teşekkür ederim elinize salık bu siteden yazdım.münazara yapacaktık o yüzden gerekliydi teşekkürler.

  9. Ziyaretçi
    polis mevzuatı ile ilgilide bi çalışmanız varmı.Soru cevap hali çok faydalı oldu ellerinize sağlık

+ Yorum Gönder


milletlerarası antlaşmaları kim onaylar,  uluslararası anlaşmaları kim onaylar,  milletlerarası anlaşmaları kim onaylar,  uluslararası antlaşmaları kim onaylar